Vroeger had een monitor alleen een vga-connector en
dat was het. Maar tegenwoordig is het aantal aansluitingen haast niet
meer te tellen. In deze cursus bespreken we alle mogelijke
aansluitingen, laten we zien waar ze voor dienen en hoe u ze in de
praktijk het beste kunt gebruiken!
Aansluitingen op lcd-monitoren en –tv’s
Vroeger
had een monitor alleen een vga-connector en dat was het. Maar
tegenwoordig is het aantal aansluitingen haast niet meer te tellen. In
deze cursus bespreken we alle mogelijke aansluitingen, laten we zien
waar ze voor dienen en hoe u ze in de praktijk het beste kunt
gebruiken!
1 Overzicht aansluitingen
HDMI – digitale connector voor hd-video en audio.
Component – analoge of digitale video, HD-resolutie (rood, groen, blauw).
S-VHS – analoge video in PAL-resolutie.
Composiet – analoge video in PAL-resolutie (geel).
Audio – analoge audio (rood en wit).
DVI – digitaal videosignaal (wit).
Vga – analoog videodigitaal (blauw of zwart).
Usb – usb-hub op monitor.
2 Composiet
De analoge composietingang (geel) wordt
onder andere gebruikt om beeld in standaardresolutie weer te geven.
Veel notebooks en digitale camera’s gebruiken deze methode om
videosignalen te versturen. Het signaal is niet geschikt voor HD-video
en bevat geen audio.
3 Duallink-DVI
De eerste DVI-poorten hadden een
beperkte bandbreedte van 3,7 Gbps (ter vergelijking: bij HDMI is dit
14,9 Gbps). Hierdoor is de maximale resolutie beperkt tot 1920 x 1200
pixels (iets meer dan 1080p). Als u een monitor met een hogere
resolutie wilt gebruiken, bijvoorbeeld 2560 x 1600 pixels (gangbaar bij
30inch-monitoren), hebt u een duallink-DVI-poort nodig. Dankzij twee
parallelle verbindingen biedt deze twee keer zoveel bandbreedte. Dit is
op moderne grafische kaarten standaard (bijvoorbeeld vanaf de GeForce
8xxx-serie).
4 DisplayPort
Een nieuwe standaard is de ‘DisplayPort’.
Dit is een alternatief voor HDMI en zou de opvolger moeten worden voor
DVI. Hoewel de connector lijkt op een HDMI-aansluiting, is hij niet
compatibel. De standaard is in het leven geroepen door een groep
hardwarebedrijven, waaronder ATI, NVIDIA, Dell, HP, Samsung, Intel en
Philips. Opvallend is dat fabrikanten voor het gebruik van deze
standaard geen licenties hoeven te betalen. DisplayPort is compatibel
met HDCP en biedt een bandbreedte van 10,8 Gbps. Momenteel is er
beperkte aantal monitoren, computers en grafische kaarten op de markt
met ondersteuning voor DisplayPort.
5 HDMI-switch
Moderne lcd-tv’s zijn meestal voorzien
van meerdere HDMI-aansluitingen. Maar bij computers is dat niet het
geval. Stel dat u uw pc standaard op uw monitor hebt aangesloten, maar
af en toe ook de tv wilt gebruiken (bijvoorbeeld voor een film of
spelletje), dan kunt u een HDMI-switch kopen. Hiermee kunt u eenvoudig
schakelen tussen bijvoorbeeld monitor en tv. Er zijn varianten met twee
en vier aansluitingen.
6 Component
Veel HD-tv’s hebben ook ingangen voor
tulpstekkers, Component Video genaamd. De kleuren blauw (Pb), rood (Pr)
en groen (Y) worden gebruikt voor het doorgeven van HD-video, net zoals
HDMI. Deze kabels worden ook wel YPbPr genoemd. De digitale variant
heet YCbCr. De Y wordt gebruikt voor het helderheidssignaal en Pb en Pr
voor de kleursignalen. Het voordeel van Component Video is dat – goede
- kabels circa 20 meter afstand kunnen overbruggen zonder
kwaliteitsverlies. Standaard HDMI-kabels zijn beperkt tot een meter of
vijf.
Via Component Video kunt u een HD-video-signaal doorgeven tot wel twintig meter.
7 Kabellengte HDMI
Alle HDMI-kabels zijn in principe
geschikt om 1080p-beeldsignalen door te sturen. Desondanks zijn er wel
kwaliteitsverschillen, die vooral te maken hebben met de dikte, het
aantal interne kabels en de lengte. Een kleine storing in een digitaal
signaal resulteert al snel in een zichtbaar mindere beeldkwaliteit. Een
HDMI-kabel kan beter niet langer zijn dan vijf meter. Professionele
HDMI-kabels (type B, met 29 draden in plaats van 19) kunnen een afstand
van circa 15 meter overbruggen. Hebt u last van storingen op uw HD-tv,
overweeg dan een kwalitatief betere kabel te kopen.
8 DVI of VGA
Moderne monitoren hebben vaak zowel een
vga- als een DVI-aansluiting. Een veel gehoorde vraag is welke beter
is. Met andere woorden: is het kwaliteitsverschil tussen DVI en vga
echt zichtbaar? Het verschil is in de praktijk niet erg groot, maar DVI
biedt een net iets betere beeldkwaliteit en een scherper beeld. Het
grote verschil is dat er bij vga wat kwaliteitsverlies optreedt vanwege
de conversie van een digitaal naar analoog signaal. Bij DVI wordt de
kleurinformatie rechtstreeks (digitaal) van de videokaart naar de
monitor gestuurd. Een ander verschil is dat bij DVI ook informatie
toevoegt over de resolutie, waardoor u dit nooit handmatig hoeft in te
stellen. Het verschil is vooral te zien op hoge resoluties.
9 HDMI of DVI?
Het grootste verschil tussen HDMI en DVI
is dat de eerste variant ook geluidssignalen overbrengt. Ook is HDMI
compatibel met de kopieerbeveiliging van Blu-ray (HDCP) en DVI niet.
Dat is van belang als u via uw computer Blu-ray-video wilt afspelen. De
bandbreedte van HDMI is wel een stuk groter ten opzichte van DVI (zie
Duallink-DVI). Wilt u uw pc via DVI op een HDMI-aansluiting koppelen,
dan kunt u gebruikmaken van een DVI-naar-HDMI-koppelstukje.
10 Schoonmaken
Vroeg of laat wordt een lcd-monitor (of
-tv) vuil. Stof wordt door warmte en statische elektriciteit
aangetrokken. Stof is op zichzelf niet erg, maar in combinatie met
vingerafdrukken en vlekken (bijvoorbeeld van een blikje cola dat
geopend wordt) kan dat de coating aantasten en daarmee het scherm
beschadigen. Deze coating is een dun filmlaagje en vormt een
belangrijke beschermlaag. Deze laag is bovendien stofafwerend en
minimaliseert reflecties. Daarnaast kijkt een vieze monitor natuurlijk
niet prettig. Het is dus raadzaam om een lcd-monitor of –tv met enige
regelmaat te reinigen.
Een lcd-monitor kan het beste worden schoongemaakt met speciaal
reigingsmiddel. Het gebruik van klassieke schoonmaakmiddelen zoals
Glassex, alcohol of spiritus wordt door monitorfabrikanten sterk
afgeraden. Deze bevatten alcohol, waardoor de kunststof wordt
aangetast. Ook zit er vaak een beetje vet in dergelijke middelen,
waardoor een mat oppervlak na verloop van tijd glimmend wordt (en dus
gevoeliger wordt voor reflecties). Er zijn daarom speciale doekjes en
vloeistoffen op de markt (bijvoorbeeld van Safeclean).
Reinig een lcd-monitor of –tv nooit met een normaal schoonmaakmiddel, maar met een speciale vloeistof zonder alcohol en vetten.
Een licht vochtig doekje met water is ook een optie, maar dat
haalt vetvlekken (zoals vingerafdrukken) niet goed weg. Pas altijd op
met teveel vloeistof, want als het de behuizing binnendringt kan er
kortsluiting ontstaan (waarvoor geen garantie geldt). Droog de monitor
vervolgens met een zachte droge, niet pluizende doek. Druk niet te hard
op de monitor, want achter de beschermlaag zitten vloeibare kristallen.





